دکتر مهر افرین

چای لیپتون را مدیون این مرد اسکاتلندی هستیم.توماس لیپتون در ۱۸۶۴به عنوان cabinboyدر عرشه ی کشتی از گلاسکو به امریکا رفت و سالها در کارهای گوناگونی در ان دیار مشغول بود.در ویرجینیا ،نیوجرسی ،نیو اورلئان ،نیویورک ،کارولینای جنوبی و...او به گلاسکو باز گشت و در اداره ی بقالی به پدرش مدد رساند.به زودی خودش مغازه ای باز کرد .او امپراتوری خود را گسترش داد.چای لیپتون از کارهای اوست.کمپانی او چای را به قیمت خوبی از سری لانکا (سیلان )می خرید.او به فوتبال هم علاقه داشت و رقابت هایی در تورین ایتالیا ایجاد کرد.

خاطرات زیادی با کانادا درای دارم.این نوشیدنی مفرح در ۱۸۹۰ در کانادا شکل گرفت و داروسازی به نام مک لافلین انرا ساخت.فرستادن محصول در سده ی بیستم به نیویورک سبب معروف شدن ان گشت.در دوران ممنوع شدن الکل در امریکا ،برای مزه دادن به لیکورهای دست ساز و خانگی استفاده شد.به نظر من کانادا درای برای خوردن چلوخورش قیمه بسیار مطبوع است.

والریان رومی توسط شاپور اول دستگیر شد.

استان فارس برایم جذابیتی دیگرگونه دارد.دیدن پاسارگاد و تخت جمشید و نقش رستم و رجب و شهر فیروز اباد و کاخ اردشیر بابکان.ساسانیان بیشتر با شاپور اول شناخته می شود.شاپور پسر اردشیر بابکان ساسانی بود.او روم را شکست داد و والریان را دستگیر کرد .ارمنستان را گشود و زمینه را برای گشودن ایبری (گرجستان )و قفقاز ایجاد کرد.متاسفانه در زمان نیکلای اول تزار روس ،فتحعلیشاه بی کفایت این زمین ها را از دست داد.مانی و کرتیر موبد در دربار او رفت و امد داشتند.پس از ان در زمان بهرام دوم، مانی با نفوذ کرتیر کشته شد.شاپور کاخ بزرگی را در تیسفون ساخت.شاپور اول تعصب مذهبی نداشت.شاپور اول با احتمال در فیروز اباد به دنیا امده است و در بیشابور نزدیک کازرون درگذشته است.

روحیه ی المانی ها بیشتر رمانتیک بود و معرف انها فیلمساز اتریشی ،فریتس لانگ بود که فیلم متروپولیس از اوست.متروپولیس حکایت دیس توپیای جامعه ی اینده گرا و ماشینی است.وقتی این فیلم را می دیدم یاد فلسفه ی مارتین هایدگر و جامعه شناسی ماکس وبر افتادم.

مورنائو از بزرگان سینمای اکسپرسیونیسم المان است.فیلم نوسفراتو از اوست.مورنائو در رشته ی تاریخ هنر در دانشگاه هایدلبرگ مدرک گرفت و در جنگ جهانی نخست ،خلبان جنگی بود.در ۱۹۲۲ فیلم نوسفراتو را برگرفته از دراکولای برام استوکر ساخت.در ۱۹۲۶ به هالیوود شتافت و به استودیوی فاکس پیوست و فیلم طلوع خورشید را ساخت.شوربختانه در تصادف اتومبیل در کالیفرنیا در گذشت.

فیلم دانشجویی از پراگ در ۱۹۱۳ ساخته شد .بنابراین فضل تقدم برای پیشروی سینمای اکسپرسیونیسم المان با این فیلم است.پل واگنر از کارگردانان این فیلم بود.همو که گولم را ساخت.شوربختانه این فیلم را ندیده ام.

نخستین بار مترجم شعر ،رضا سلجوقیان و روانشناس بالینی ،حمید سمیع عادل مرا با گولم از پل واگنر فیلمساز المانی اشنا ساختند.حتا رضا سلجوقیان با تاسیس وبلاگ گولم این شیدایی را بیشتر نشان داد.گولم را دیدم.فیلمی که از ارکان سینمای اکسپرسیونیسم است.غولی توسط یک خاخام از گل رس ساخته می شود تا مدافع مردم باشد ولی متاسفانه این غول ،بلای جان ادمیان می گردد.

روبرت وینه را به راستی می توان پیشروی سینمای اکسپرسیونیسم المان دانست.کابینه ی دکتر کالیگاری او خوابنما شدن ادمی را نشان می دهد و ظهور هیتلر و خوابنما شدن المانیان را مطرح می کند.این خوابنما شدن در المان شرقی هم دیده می شد.پس از ظهور هیتلر ،روبرت از برلین فرار کرد و به پاریس رفت و در انجا با کوکتو همکاریهایی داشتند.در اثر سرطان در پاریس در گذشت.روبرت وینه ،راسکولنیکوف را هم ساخت.کاری بر گرفته از جنایت و مکافات داستایفسکی.

حق با افلاتون بود که می خواست هنرمندان را از مدینه فاضله اش بیرون کند.هنرمند از ایدئالهای افلاتونی دور بودو با سقراط حکیم هم عناد داشتند.اریستوفان کمدی نویس در تئاتری ،سقراط را هجو کرد.اما در هنرمندان هم ادمهای متعهد بوده اند.ملینا مرکوری هنرپیشه و خواننده ی یونانی از انهاست.در ۱۹۸۱ وزیر فرهنگ یونان شد .او نقش مهمی در بازگشت اثار عتیقه ی یونان از بریتیش میوزئوم به کشورش داشت.

چندی پیش با دوست فرزانه ای سخن می گفتم و او از جایگاه بالای facebookنزد غربیان می گفت.من هم صفحه ای در این سایت ایجاد کردم و دوستان سابق و لاحق را یافتم.ما مدیون مارک زوکربرگ دانش اموخته ی دانشگاه هاروارد هستیم.والدینش یهودی بودند و در نیویورک زاده شد.باید البته دستپاچه و هول نشویم و زندگی خود را کاملا هویدا نکنیم.سایبراستاکرها و ولگردان اینترنتی حضور دارند و اصلا فضای مجازی انچنان هم قابل اطمینان نیست.

این خیلی جالب است که توماس جفرسون از ابای امریکا از طریق کتاب سیروپدیای گزنفون با زندگی خیالی کوروش کبیر اشنا شد.گزنفون شاگرد و ستایشگر سقراط بود ،سقراطی که با جام شوکران در اتن دارفانی را وداع گفت.فضای فیلسوف کش یونان.گزنفون دلداده ی ایران و سیستم تعلیم و تربیت ان بود.به ایران امد و در یاری کوروش کهتر با اردشیر دوم جنگید.این جنگ سبب شد تا ایرانگردی کند که ماحصل ان کتابهای مهمی درباره ی ایران بود.لئو اشتراوس فیلسوف بزرگ المانی که فلسفه ی نومحافظه کاری حاصل ارای اوست از شارحان و دوستداران گزنفون بود.لئو اشتراوس شاگرد هوسرل و هایدگر بود .ترس از هیتلر سبب شد تا به انگلستان و انگاه شیکاگو رود.در دهه ی ۴۰ شهروند امریکا شد و به تدریس فلسفه ی علوم سیاسی همت گمارد.کتاب سیرو پدیای گزنفون در رنسانس بسیار اهمیت یافت.

میراث پارسیان به راستی چیست ؟کوروش کبیر سرسلسله ی هخامنشی ،مادها را شکست داد.مادهایی که در زمان کیاکسر ،بزرگترین افت منطقه یعنی اشوریها را شکست داده بودند.پدربزرگ مادری کوروش شاه مادها بود.کوروش مادها را در تشکیلات هخامنشی جای داد.به بابل و لیدی حمله کرد اما اصلی را به جای گذاشت.رواداری سیاسی و مذهبی.او مصلحت می دید که به ایین های دیگران و ملل مغلوب احترام گذاردکه این کار بزرگی در دنیای باستان بود.کوروش امپراتوری بزرگی را ایجاد کرد که به قول هگل فیلسوف ایدئالیست المانی وحدت در عین کثرت بود و نخستین رایش محسوب می شد.داریوش هم ایران را توسعه داد و با ساتراپ بندی و نظام منسجم مالی ،پستی و اطلاعاتی وحدت عین کثرت را محقق ساخت.البته در انزمان شکنجه ،چارمیخ و اعدام هم اجرا می شد که کار رایجی در دنیای باستان بود.تنها کوروش بود که چنین نمی کرد.نظام طبقاتی بود و ملل مغلوب چون بابل و مصر وهند مالیات می دادند اما ساتراپها در رفاه بودند.متاسفانه در زمان خشایارشا ،جنگ قدرت و نزاع دربار اغاز شد و خود خشایارشا در خوابگاهش کشته شد.افول اغاز شد و هخامنشی پس از دویست و اندی توسط اسکندر گجستک و در زمان دارا (داریوش سوم )منهزم شد.دین زرتشتی هم ایینی یکتاپرستانه بود و براساس نبرد بدی و نیکی در ابعاد کیهانیش بنا شده بود.در کل میراث پارسیان ،رواداری سیاسی کوروش ،یکتاپرستی و نبرد خیر وشر زرتشت و وحدت در عین کثرت امپراتوری کوروش و داریوش بود.

در ۱۹۴۷ انگلیس از هندوستان رفت ولی پاکستان جدا شد.ابوالاعلی مودودی از متفکران بنیادگرای پاکستان بود.او مدتی به ژورنالیسم روی اورد و روزنامه ای اردو را منتشر می کرد.او در دهه ی ۱۹۲۰ چنین می کرد.در انزمان پاکستان جدا نشده بود.به دهلی رفت و سردبیری روزنامه ی مسلم و سپس روزنامه های دیگر را به عهده داشت.در ۱۹۴۱ جماعت الاسلامی را در هند بریتانیا بنیان نهاد.این حزب طرفدار جدایی پاکستان از هند بود.در دهه ی ۱۹۵۰ به مرگ محکوم شد اما حکم وی لغو شد.بیماری کلیوی او شدت یافت و به امریکا رفت ودر ۱۹۷۹ در بوفالوی نیویورک درگذشت.

میرجواد سید حسینی هم با وبلاگ گلوبالیست امده است

در نبرد با تروریسم ،گویا نام اسامه بن لادن و ایمن الظواهری فراموش شده است.اباما در نطق خود از کمک اقتصادی میلیارد دلاری برای ساختن زیرساختهای اقتصادی پاکستان و افغانستان سخن گفت.طالبان بار دیگر طغیان کرده است...درگیری با این گروهها با اینکارها ثمر نمی بخشد.تفکر قطبیسم در سنی گرایی ریشه ی این گروههاست.سید قطب از منتقدان ادبی بنام مصر بود که در ۱۹۶۶ اعدام شد اما افکار او همچنان زنده است.افکاری که فقیر و غنی را جذب کرده است.سید قطب تحصیلات غربی داشت و زندگی خود را وقف ادبیات نمود و نجیب محفوظ را به دنیا شناساند.در اواخر دهه ی ۱۹۴۰ به امریکا رفت ودر کلرادو تحصیلات تکمیلی را ادامه داد.اودر انجا متحول شد و بنیادگرا گشت و در بازگشت به مصر ،اخوان المسلمین را پایه نهاد.